معرفی بهترین فیلم های استیون اسپیلبرگ | کارگردانی که رویاها را به تصویر کشید | از فهرست شیندلر تا ایندیانا جونز

استیون اسپیلبرگ، متولد ۱۸ دسامبر ۱۹۴۶ در اوهایو، از کودکی با دوربین ۸ میلی‌متری پدرش فیلم می‌ساخت و در ۲۲ سالگی با قرارداد یونیورسال، جوان‌ترین کارگردان تاریخ یک استودیوی بزرگ شد. او با «آرواره‌ها» (۱۹۷۵) مفهوم بلاک‌باستر تابستانی را اختراع کرد و با «ای.تی.» و «پارک ژوراسیک» بارها رکورد گیشه را شکست. اما نقطه اوج کارنامه‌اش «فهرست شیندلر» (۱۹۹۳) بود که با روایت تکان‌دهنده هولوکاست، نخستین اسکار کارگردانی را برایش به ارمغان آورد و ثابت کرد مرد قصه‌گوی هالیوود، درام‌ساز بزرگی هم هست. اسپیلبرگ با سه اسکار، چهار گلدن گلوب و بیش از ۹ میلیارد دلار فروش جهانی، پرفروش‌ترین کارگردان تاریخ سینماست. در این مطلب به معرفی بهترین فیلم های استیون اسپیلبرگ خواهیم پرداخت.

بهترین فیلم های استیون اسپیلبرگ از منظر سایت های معتبر سینمایی

از عمق اقیانوس‌ها تا سیاهی هولوکاست، نگاهی داریم به ده شاهکار برتر کارنامه استیون اسپیلبرگ بر اساس امتیازات راتن تومیتوز، متاکریتیک و IMDb.

۱. فهرست شیندلر (Schindler’s List) – ۱۹۹۳

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۸٪ | متاکریتیک: ۹۴ | IMDb: 9.0

شاهکاری که هیچ فهرستی بدون آن کامل نیست. اسپیلبرگ با این درام سیاه و سفید، داستان واقعی اسکار شیندلر، تاجر خوشگذران نازی را روایت می‌کند که در دل هولوکاست، به ناجی بیش از ۱۱۰۰ یهودی بدل شد. «فهرست شیندلر» بلوغ هنری اسپیلبرگ بود؛ لحظه‌ای که نشان داد یک سرگرمی‌ساز بزرگ می‌تواند عمیق‌ترین زخم تاریخ را با چنان قدرتی به تصویر بکشد که اشک تماشاگر را درآورد و ۷ جایزه اسکار را از آن خود کند.

۲. آرواره‌ها (Jaws) – ۱۹۷۵

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۷٪ | متاکریتیک: ۸۷ | IMDb: 8.1

فیلمی که برای همیشه شنای شبانه در اقیانوس را به کابوس تبدیل کرد و مفهوم «بلاک‌باستر تابستانی» را اختراع نمود. جالب اینجاست که کوسه مکانیکی فیلم دائماً خراب می‌شد و اسپیلبرگِ ۲۹ ساله مجبور شد هیولا را کمتر نشان دهد. همین محدودیت، بزرگ‌ترین درس «تعلیق» در تاریخ سینما را خلق کرد؛ جایی که موسیقی دو نُتِ جان ویلیامز، از یک عروسک لاستیکی، هیولایی اسطوره‌ای در ذهن تماشاگر ساخت.

۳. نجات سرباز رایان (Saving Private Ryan) – ۱۹۹۸

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۴٪ | متاکریتیک: ۹۱ | IMDb: 8.6

سکانس ۲۴ دقیقه‌ای فرود در نرماندی، استاندارد سینمای جنگی را برای همیشه تغییر داد. اما «نجات سرباز رایان» چیزی فراتر از یک نمایش بی‌رحمانه از خشونت است. در هسته فیلم، یک پرسش اخلاقی سنگین قرار دارد: آیا نجات جان یک سرباز، ارزش فدا کردن یک جوخه کامل را دارد؟ تام هنکس در نقش ناخدا میلر، نماد نسلی است که در دل جهنم، معنای انسانیت را جستجو می‌کرد. از اینرو این فیلم بدون شک یکی از بهترین فیلم های استیون اسپیلبرگ خواهد بود.

۴. مهاجمان صندوقچه گمشده (Raiders of the Lost Ark) – ۱۹۸۱

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۴٪ | متاکریتیک: ۸۶ | IMDb: 8.4

تعریف مصور «بلاک‌باستر کامل». هریسون فورد در نقش ایندیانا جونز، باستان‌شناسی که از مار می‌ترسد و همیشه کتک می‌خورد، نبض یک عصر را در دست گرفت. اکشن بی‌وقفه، شوخ‌طبعی هوشمندانه و سکانس‌های نمادینی مثل شلیک معروف ایندیانا به شمشیرباز (که بداهه‌ای به دلیل مسمومیت غذایی فورد بود)، این فیلم را به یک کلاس درس ریتم و سرگرمی بدل کرده است.

۵. ای.تی. موجود فرازمینی (E.T. the Extra-Terrestrial) – ۱۹۸۲

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۹٪ | متاکریتیک: ۹۱ | IMDb: 7.9

شخصی‌ترین فیلم اسپیلبرگ که از تنهایی خودش پس از طلاق والدینش الهام گرفته شده. داستان دوستی یک پسربچه با موجود فضایی گمشده، در ظاهر یک فانتزی کودکانه است، اما در باطن، مرثیه‌ای است برای پایان معصومیت. سکانس پرواز دوچرخه در برابر ماه، برای همیشه به نمادی از جادوی سینما تبدیل شده و کمتر کسی است که بتواند صحنه وداع الیوت و ای.تی. را با چشمانی خشک تماشا کند.

۶. پارک ژوراسیک (Jurassic Park) – ۱۹۹۳

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۲٪ | متاکریتیک: ۶۸ | IMDb: 8.2

اسپیلبرگ در یک سال هم این فیلم را ساخت و هم «فهرست شیندلر» را! «پارک ژوراسیک» با تلفیق انقلابی عروسک‌های انیماترونیک و CGI، برای نخستین بار دایناسورها را باورپذیر به پرده سینما آورد. اما فراتر از دستاورد فنی، تبحر اسپیلبرگ در خلق «شگفتی» (ورود براکیوسوروس) و «دلهره» (حمله تیرانوسوروس) است که این فیلم را جاودانه کرده. سکانس لرزش آب در لیوان، همچنان یک کلاس درس تعلیق است.

۷. اگه می‌تونی منو بگیر (Catch Me If You Can) – ۲۰۰۲

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۶٪ | متاکریتیک: ۷۵ | IMDb: 8.1

سرخوش‌ترین فیلم کارنامه اسپیلبرگ. داستان واقعی فرانک ابگنیل نوجوان (لئوناردو دی‌کاپریو) که پیش از ۲۰ سالگی میلیون‌ها دلار کلاهبرداری کرد و خود را خلبان، پزشک و وکیل جا زد. تعقیب و گریز او با مأمور اف‌بی‌آی (تام هنکس) کمکم به رابطه‌ای پدرانه بدل می‌شود. طراحی صحنه دهه شصتی و موسیقی جان ویلیامز، این کمدی-درام جنایی را به تجربه‌ای شیرین و نوستالژیک تبدیل کرده است و به همین دلیل این فیلم را نیز می توان بعنوان یکی از بهترین فیلم های استیون اسپیلبرگ در نظر داشت.

۸. برخورد نزدیک از نوع سوم (Close Encounters of the Third Kind) – ۱۹۷۷

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۴٪ | متاکریتیک: ۹۰ | IMDb: 7.6

در سالی که «جنگ ستارگان» فضا را به میدان نبرد بدل کرد، اسپیلبرگ نگاه دیگری ارائه داد: سفری شاعرانه به سوی کشف و ارتباط. ریچارد دریفوس نقش مردی معمولی را بازی می‌کند که پس از مواجهه با یک بشقاب‌پرنده، وسواس‌گونه به دنبال حقیقت می‌رود. سکانس ارتباط انسان و موجودات فضایی با نُت‌های موسیقی، نبوغ همکاری اسپیلبرگ و جان ویلیامز را به اوج می‌رساند؛ جایی که هنر، زبان مشترک کیهان می‌شود.

۹. گزارش اقلیت (Minority Report) – ۲۰۰۲

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۰٪ | متاکریتیک: ۸۰ | IMDb: 7.6

یک معمای علمی-تخیلی هوشمندانه با بازی تام کروز. در آینده‌ای تاریک، پلیس به کمک سه «پیشگو» مجرمان را پیش از ارتکاب جرم دستگیر می‌کند — تا اینکه خود رئیس پلیس به قتل متهم می‌شود. اسپیلبرگ با سکانس‌های اکشن نفس‌گیر (مانند تعقیب در کارخانه خودروسازی)، پرسش‌های فلسفی درباره جبر و اختیار را مطرح می‌کند. جالب اینکه بسیاری از فناوری‌های فیلم، مثل تبلیغات شخصی‌سازی‌شده، امروز به واقعیت پیوسته‌اند.

۱۰. پل جاسوس‌ها (Bridge of Spies) – ۲۰۱۵

امتیاز راتن تومیتوز: ۹۱٪ | متاکریتیک: ۸۱ | IMDb: 7.6

اسپیلبرگِ پخته و کم‌هیاهو در یک تریلر تاریخی بر اساس واقعیت. تام هنکس نقش وکیلی معمولی را بازی می‌کند که در اوج جنگ سرد، باید برای تبادل یک جاسوس شوروی با یک خلبان آمریکایی مذاکره کند. اما برگ برنده فیلم، مارک رایلنس در نقش جاسوس خونسرد روس است که با یک جمله تکراری ساده — «فایده داره نگران باشم؟» — اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل را برد و هسته فلسفی فیلم را شکل داد.

این ده فیلم، گواهی بر گستره بی‌نظیر نبوغ اسپیلبرگ هستند. او می‌تواند یک سال «پارک ژوراسیک» بسازد و سال بعد «فهرست شیندلر». می‌تواند هم کابوس تعطیلات تابستانی باشد، هم اشک‌آورترین مرثیه تاریخ. رمز جاودانگی او شاید در همین توانایی منحصر به فرد برای حرکت میان ژانرها و لمس احساسات جهانی باشد؛ از جادوی کودکانه تا تاریک‌ترین فصول تاریخ بشریت.

جوایز

استیون اسپیلبرگ در طول دوران حرفه‌ای خود مجموعاً ۱۵۷ جایزه از ۳۲۱ نامزدی دریافت کرده است. مهم‌ترین آنها سه جایزه اسکار است: دو اسکار بهترین کارگردانی برای «فهرست شیندلر» (۱۹۹۳) و «نجات سرباز رایان» (۱۹۹۸)، و یک جایزه یادبود تالبرگ. او ۹ گلدن گلوب (شامل ۳ بهترین کارگردانی و جایزه سیسیل بی. دمیل برای یک عمر دستاورد)، ۱۳ جایزه امی (عمدتاً برای تهیه‌کنندگی سریال‌های «جوخه برادران»)، ۴ بفتا و ۳ جایزه انجمن کارگردانان آمریکا را نیز در کارنامه دارد.

در سال ۲۰۲۶، اسپیلبرگ با کسب اولین جایزه گرمی خود برای مستند «موسیقی از جان ویلیامز»، به جمع معدود هنرمندانی پیوست که هر چهار جایزه بزرگ صنعت سرگرمی — امی (تلویزیون)، گرمی (موسیقی)، اسکار (سینما) و تونی (تئاتر) — معروف به EGOT را دریافت کرده‌اند. نشان افتخار آزادی ریاست جمهوری آمریکا (۲۰۱۵) و لقب شوالیه افتخاری بریتانیا (۲۰۰۱) نیز از دیگر افتخارات شاخص اوست.