نقد فیلم رزیدنت اویل این بار از نقطهای متفاوت آغاز میشود. فیلمی که بهجای بازگو کردن ماجرای یکی از نسخههای بازی، میخواهد حس نشستن پشت کنترلر و قدم گذاشتن در راهروهای تاریک را به سالن سینما بیاورد. زک کرگر برای این پروژه سراغ چهرههای شناختهشدهی مجموعه نرفته و قهرمان محبوبی هم در کار نیست. نتیجه فیلمی است که هم جسارت دارد و هم لغزش، و به همین دلیل بحثهای زیادی میان طرفداران و منتقدان به راه انداخته است.
داستان فیلم: یک شب بد برای یک پیک معمولی
برایان (آستین آبرامز) پیکی است که برای تأمین مخارج زندگی و نوزادی که در راه است، شیفتی پردرآمد را میپذیرد. رساندن یک بستهی پزشکی اضطراری به مقصدی نامشخص. او خبر ندارد که راکونسیتی در ساعات اخیر به شهری پر از موجودات جهشیافته تبدیل شده است. بعد از اینکه وسیلهی نقلیهاش را از دست میدهد، با اسلحهای که از یک پلیس مرده برداشته، مهمات کم و آدمهایی که یکی پس از دیگری از دست میروند، باید تا صبح زنده بماند. تنها سرمایهاش تجربهی ساعتها بازی ویدیویی است، اما دنیای واقعی طبق قوانین بازی پیش نمیرود.
نقد فیلم رزیدنت اویل از نگاه ساختار: سینمایی که شبیه مرحلهی بازی است
مهمترین ویژگی فیلم این است که ریتم و ساختارش را از شیوهی پیشروی در یک بازی وام گرفته است. کاراکتر وارد مکانی میشود، برای یافتن سلاح و مهمات میگردد، با دشمنی بزرگتر روبهرو میشود، راهی به مرحلهی بعد پیدا میکند و دوباره همین چرخه را تکرار میکند. نتیجه فیلمی پرشتاب است که مجال زیادی برای استراحت به تماشاگر نمیدهد.
دوربین نیز تقریباً همیشه کنار برایان میماند و روایت را از دید او پیش میبرد. نماهای نزدیک به دید اولشخص حس حضور در صحنه را تقویت میکنند و یادآور رویکرد بصری نسخههای جدید بازیها هستند. طرفداران قدیمی هم با ارجاعاتی مثل ماشین تحریر، که یادآور ذخیرهی بازی است، و سگهای مسخشده لبخند خواهند زد. یکی از صحنههای برخورد با موجودی زنانه نیز در نورپردازی و قاببندی، تداعیکنندهی دیدار ایتان با همسرش در خانهی بیکر در «رزیدنت اویل ۷» است.
نقاط قوت: ترسی که از آدمی معمولی منتقل میشود
بزرگترین برگ برندهی فیلم، انتخاب قهرمانی است که شجاع و ماهر نیست. برایان وحشتزده میشود، شلیکهایش به هدف نمیخورد و در لحظات بحرانی بیاختیار فحش میدهد. همین ضعفها او را باورپذیر میکند و تماشاگر بهجای انتقاد از تصمیمهایش، با او میترسد. حتی بخش عمدهی شوخیهای فیلم از همین واکنشهای عصبی و طبیعی بیرون میآید.
این انتخاب به تفاوتی بنیادین میان دو رسانه هم اشاره دارد. در بازی، حتی با شخصیتی قدرتمند هم میتوان ترسید، چون خود بازیکن در معرض شکست و دوباره تلاش کردن است. اما در سینما کنترلی در دست مخاطب نیست و ترس باید از طریق شخصیت منتقل شود. اگر کریس ردفیلد جای برایان بود، احتمالاً با یک فیلم اکشن مواجه میشدیم. آبرامز در نقش این قهرمان بیدستوپا اجرای قانعکنندهای دارد.
طراحی هیولاها نیز از نقاط درخشان کار است. موجودی که اسید بالا میآورد، زامبیهای بیسری که به شکلی غیرمنتظره دوباره برمیخیزند و غول ساختهشده از پیکرهای بههمپیوسته، صحنههایی ماندگار خلق میکنند. ترکیب فیلمبرداری پرانرژی با طنزی که به ترس لطمه نمیزند هم از دیگر دستاوردهای فیلم است.
نقاط ضعف: شخصیتهای کمعمق و دنیایی نیمهکاره
هزینهی این رویکرد، فقدان شخصیتپردازی جذاب است. برایان بیشتر یک نمایندهی تماشاگر است تا یک شخصیت کامل. قوس تحول مشخصی ندارد و تغییر او به چند دیالوگ آشنا در پایان خلاصه میشود. رشتهی عاطفی مربوط به فرزندش در چند صحنه اثر میگذارد و سپس به حاشیه میرود. شخصیتهای فرعی هم عملاً فرصت نفس کشیدن پیدا نمیکنند. کالی رایس در نقش یک افسر پلیس زود از قاب خارج میشود، پاول والتر هاوزر تنها اشارهای کوتاه به شرکت آمبرلا دارد و زک چری در دقایق پایانی ظاهر میشود.
دنیاسازی هم کامل نیست. ابعاد فاجعه روشن نمیشود، از فضاهای معمایی و آزمایشگاهی آمبرلا خبری نیست و بخش بزرگی از فیلم در مکانهای خالی میگذرد که کمبودجه بودن پروژه را آشکار میکند. افت ریتم در نیمهی دوم هم قابلانکار نیست.
مشکل دیگر منطق هیولاهاست. همهی آنها به یک ویروس نسبت داده میشوند، اما شکل و رفتارشان هیچ قاعدهی مشخصی را دنبال نمیکند. چنین بهنظر میرسد که سازندگان ابتدا چند صحنهی جذاب را در نظر گرفته و بعد برایان را میان آنها رها کردهاند، در حالی که گنجینهی هیولاهای مجموعه میتوانست به انسجام بیشتر کمک کند.
چرا فیلم در دنیای امروز اتفاق میافتد؟
تصمیم کرگر برای قرار دادن داستان در زمان حال هم محل بحث است. وجود فناوریهای امروزی میان این روایت و حوادث راکونسیتی در بازیها فاصله میاندازد، در حالی که با تغییرات اندک میشد همین قصه را در سال ۱۹۹۸ و همزمان با نسخههای دوم و سوم روایت کرد. این انتخاب بیشتر شبیه پرهیز از مقایسهی مستقیم با بازیهاست تا یک ضرورت روایی.
جمعبندی نقد فیلم رزیدنت اویل ۲۰۲۶
برخلاف اقتباسهای قبلی که عناصر مجموعه را بدون درک روح آن به کار میگرفتند، این فیلم بهخوبی میداند از یک بازی ساخته شده و از آن شرمنده نیست. تدوین و فیلمبرداری پرتحرک، تلفیق موفق ترس و طنز، بازی خوب آبرامز و اشارههای هوشمندانه به تجربهی بازی، مهمترین دلایل لذت بردن از آن هستند.
آیا این بهترین اقتباس از یک بازی ویدیویی است؟ نه. شخصیتپردازی ضعیف، جهان ناتمام، فضاهای ساده و هیولاهای بیقاعده مانع از چنین ادعایی میشوند. با این حال، برای کسی که دنبال عمق داستانی مجموعه نیست و فقط یک تجربهی ترسناک و سرگرمکننده میخواهد، فیلم کارآمد و جذاب است. و شاید همین که بخشی از لذت یک رسانه را به رسانهای دیگر منتقل کند، دستاوردی ارزشمند باشد.


بدون دیدگاه