آبل فرارا (Abel Ferrara)

آبل فرارا، با نام کامل آبِلان جِیمز فرارا، در تاریخ ۱۹ ژوئیه‌ی ۱۹۵۱ در شهر برانکس، نیویورک، در یک خانواده‌ی ایتالیایی-آمریکایی به دنیا آمد. او یک فیلمساز، هنرپیشه و فیلمنامه‌نویس آمریکایی است که بیشتر به عنوان یک کارگردان مؤلف و صاحب سبک، با آثاری در ژانرهای مستقل، نئو-نوآر، جنایی و درام شناخته می‌شود.
فرارا دوران کودکی و نوجوانی خود را در برانکس گذراند و تأثیرات این محیط شهری خشن و پرتلاطم، بعدها به وضوح در فیلم‌هایش منعکس شد. علاقه‌ی او به سینما از سنین پایین شکل گرفت و اولین تجربیات فیلمسازی خود را با دوربین سوپر ۸ در نوجوانی آغاز کرد. او بعدها برای تحصیل بیشتر به کالج هنر و طراحی کلرادو رفت.
حرفه‌ی حرفه‌ای او به طور جدی از دهه‌ی ۱۹۷۰ با ساخت فیلم‌های مستقل کم‌بودجه آغاز شد. نخستین فیلم برجسته‌ی او به عنوان کارگردان، «دکتر فراری» (۱۹۷۹) بود، اما نقطه‌ی عطف واقعی شهرت او فیلم «قاتل بی‌رحم» (Ms. 45) در سال ۱۹۸۱ بود، یک فیلم کالت در ژانر انتقام‌جویانه که جایگاه او را به عنوان یک صاحب‌سبک تثبیت کرد.
در دهه‌ی ۱۹۹۰، فرارا به اوج خلاقیت خود رسید و چندین فیلم تأثیرگذار و مورد تحسین منتقدان را ساخت که از جمله می‌توان به «پادشاه نیویورک» (1990) با بازی کریستوفر واکن، «ترس بدوی» (Bad Lieutenant) در سال ۱۹۹۲ با بازی هاروی کایتل (که به عنوان یکی از قوی‌ترین نقش‌آفرینی‌های تاریخ سینما مشهور است)، و «قاتلان بالفطره» (The Addiction) در سال ۱۹۹۵ اشاره کرد. این فیلم‌ها اغلب به کاوش در مضامین گناه، رستگاری، فساد، خشونت شهری و هویت مذهبی می‌پردازند.
آبل فرارا علاوه بر کارگردانی، در بسیاری از فیلم‌های خود و دیگران به عنوان هنرپیشه ظاهر شده است، اگرچه معمولاً نقش‌های کوچک یا حضوری نمادین دارد. حضور فیزیکی متمایز و چهره‌ی خاصش او را به یک بازیگر فراموش‌نشدنی در نقش‌های مکمل تبدیل کرده است.
سبک فیلمسازی فرارا را می‌توان خام، بی‌پروا، صادقانه و اغلب شاعرانه توصیف کرد. او به استفاده از نورپردازی طبیعی، فیلمبرداری دستی و فضاسازی‌های اکسپرسیونیستی مشهور است. موسیقی نیز، اغلب با همکاری نوازندگانی مانند جو دلیا، عنصری حیاتی در فیلم‌هایش به شمار می‌رود.
در سال‌های اخیر، فرارا بیشتر در اروپا، به ویژه در رم ایتالیا، زندگی و کار کرده است و به ساخت فیلم‌های مستقل و شخصی ادامه داده است. از آثار متأخر او می‌توان به «پیاِسآ ۴۴: من، تو و دیگران» (Pasolini) در سال ۲۰۱۴ درباره‌ی زندگی پیر پائولو پازولینی، و «سیبری» (Siberia) در سال ۲۰۲۰ اشاره کرد. او همچنین به ساخت مستند و سریال‌های تلویزیونی روی آورده است.